Αθλητές & Συμπληρώματα

Τα συμπληρώματα διατροφής είναι ειδικά κατασκευασμένα προίόντα που έχουν ως σκοπό τη συμπλήρωση της διατροφής με απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και ουσίες όταν αυτά τα θρεπτικά συστατικά δεν μπορούν να ληφτούν από την καθημερινή κανονική διατροφή, είτε επειδή υπάρχουν πολύ αυξημένες ανάγκες, είτε επειδή η διατροφή δεν είναι επαρκής τόσο ποιοτικά όσο και ποσοτικά.

Οι επαγγελματίες αθλητές ανήκουν στην ομάδα "υψηλού κινδύνου" για την ανάπτυξη θρεπτικής ένδειας, δηλαδή περιορισμένης πρόσληψης απαραίτητων θρεπτικών ουσιών και ιχνοστοιχείων.

Ο κίνδυνος αυτός μεγιστοποιείται οταν οι αθλητές αυτοί δεν διατρέφονται σωστά, είναι καπνιστές, ζουν σε ανθυγιεινό περιβάλλον ή κάνουν έντονη ζωή ή προπόνηση.

Η καθημερινή, κατάλληλη και συνδιαζόμενη πρόσληψη ποικιλίας τροφών, θεωρείται ως η πλέον σωστή ενέργεια για την όσο το δυνατόν ικανοποιητικότερη πρόσληψη θρεπτικών συστατικών και ουσιών. Οσοι ασκούνται χρειάζονται περισσότερα θρεπτικά συστατικά, βιταμίνες και μέταλλα γιατί η καθημερινή άσκηση αυξάνει τις θερμιδικές απαιτήσεις, το μεταβολισμό αλλά και την αποβολή βιταμινών και μετάλλων.

Η πρόσληψη αυτών των συστατικών μπορεί να γίνει είτε με την λήψη επιπλέον τροφής είτε με την λήψη συμπληρωμάτων διατροφής. Η πρόσληψη επιπλέον τροφής σημαίνει όμως και αύξηση της θερμιδικής πρόσληψης που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει αύξηση του σωματικού βάρους η οποία να μην είναι επιθυμητή αφού ο αθλη-τής θα πρέπει να διατηρείται πάντα κοντά στο “ιδανικό βάρος φόρμας του”.

Η κοινή πεποίθηση είναι οτι οι αθλητές που ασκούνται συστηματικά θα πρέπει να ενισχύουν την διατροφή τους με συμπληρώματα γιατί τα συμπληρώματα δεν περιέχουν επιπλέον θερμίδες ή περιέχουν λιγότερες θερμίδες από τις κανονικές τροφές χωρίς επιπλέον άχρηστα συστατικά και θα τους προστατέψουν από ελλείψεις της διατροφής τους και θα τους βοηθήσουν να προπονηθούν καλύτερα.

Συμπληρώματα χρειάζονται όσοι αθλητές:
  • Παίρνουν αναβολικά ή άλλα φάρμακα.
  • Δεν τρέφονται "σωστά".
  • Εφαρμόζουν ολιγοθερμιδικές δίαιτες.
  • Δεν μπορούν να αυξήσουν τη θερμιδική τους πρόσληψη.
  • Τρώνε άτακτα και κυρίως επεξεργασμένα τρόφιμα.
  • Καπνίζουν.
  • Προπονούνται πολύ.
  • Ζούνε σε μολυσμένο περιβάλλον.
  • Οι αθλήτριες οταν παίρνουν αντισυλληπτικά χάπια ή έχουν "περίοδο".

Συμπληρώματα ΔΕΝ χρειάζονται όσοι αθλητές δεν παίρνουν φάρμακα, προπονούνται μόνον μιά φορά την ημέρα, ζουν υγιεινά, προσέχουν ιδιαίτερα την διατροφή τους, τρώνε μιά μεγάλη ποικιλία φαγητών και δεν έχουν πρόβλημα με το σωματικό τους βάρος.

ΠΟΣΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΚΙ ΑΠΟ ΤΙ
Είναι μιά από τις ερωτήσεις που ΔΕΝ μπορούμε να σας απαντήσουμε. Οι πίνακες του RDA ή του ΕΟΦ απευθύνονται στο μέσο άνθρωπο που με τα "μέτρα" του 1990 είνα ο μέσος άντρας ηλικίας περίπου 30 ετών,με ύψος 1,75 και βάρος 70 κιλών, με εργασία γραφείου, "κανονική ζωή", σωστή διατροφή και περιστασιακή άσκηση!!!

Η όλη ιστορία μας θυμίζει αυτό που γράφουν τα ασανσέρ: Αριθμός ατόμων 3 - ανώτατο επιτρεπτό βάρος μέχρι 200 κιλά, δηλαδή υπολογίζουν οτι όλοι μας ζυγίζουμε περίπου 70 κιλά!

Δεν υπάρχει σήμερα σοβαρός ερευνητής ή διαιτολόγος που να πιστεύει οτι οι συνι-στώμενες ποσότητες είναι επαρκείς. Οι περισσότεροι υποστηρίζουν οτι οι συνιστώμενες ποσότητες βιταμινών και μετάλλων πρέπει να αυξηθούν κατά 30-60% για το μέσο άνθρωπο, να προσαρμοστούν ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, τις δραστηριότητες και το σωματικό βάρος και να διπλασιαστούν ή και να τριπλασιαστούν για το μέσο αθλητή.

Πρακτική πρόταση: Για να υπολογίσει κάποιος τις ανάγκες του μπορεί να καταφύγει είτε σε εργαστηριακές διαγνωστικές μεθόδους (ανάλυση αίματος - ούρων και τριχών από το εφηβαίο) ή να ελέγχει καθημερινά την εμφάνισή του και το πώς αισθάνεται - αν αισθάνεται καλά, υγιής και γεμάτος ενεργητικότητα μάλλον δεν του λείπουν θρεπτικά συστατικά.

Ακόμα πιο πρακτικά:

(1). Πρέπει να λαμβάνετε υπόψη οι ημερήσιες συνιστώμενες ποσότητες αλλά μόνον σαν το απαραίτητο ελάχιστο - το "όριο" δηλαδή κάτω από το οποίο μπορεί να αρχίσει κάποιος να έχει προβλήματα.

(2). Όλοι οι αθλητές θα πρέπει να προσθέσουν στην καθημερινή τους διατροφή μια τουλάχιστον πολυβιταμίνη και μικρές ποσότητες βιταμινών Β την εποχή που ασκούνται έντονα.

(3). Αν παίρνουν κάποιο ή κάποια φάρμακα, πρέπει να ρωτήσουν τον γιατρό τους και να πάρουν επιπλέον συμπληρώματα των βιταμινών που "καταστρέφει" το φάρμακο ή που απαιτεί σε μεγαλύτερες ποσότητες ώστε να “δράσει”.



ΑΝΤΙΦΑΣΕΙΣ
Τα συμπληρώματα αποτελούν μέσο προφύλαξης κι όχι μέσο υποκατάστασης της κανονικής διατροφής ή μέσο αύξησης των επιδόσεων.

Για να πάρει κάποιος αθλητής συμπληρώματα είναι αναγκαίο να απαντήσει στις εξής ερωτήσεις:

Τι ανάγκες έχω;

Μπορώ να καλύπτω καθημερινά αυτές τις ανάγκες με την κανονική μου διατροφή;

Μήπως χρειάζομαι κάτι "παραπάνω" κι αν ναι γνωρίζω τι είναι αυτό και πως να το χρησιμοποιήσω;

Οι ερωτήσεις αυτές μπορούν να απαντηθούν με δύο διαφορετικούς τρόπους:

#1. Αφού δεν ξέρουμε τις ακριβείς ανάγκες κάθε οργανισμού η χορήγηση συμπληρωμάτων είναι μια σωστή προληπτική ενέργεια.

#2#. Κανείς δεν μπορεί να θέσει αξιόπιστα κριτήρια ή να βεβαιώσει ότι το τάδε ή το δείνα συμπλήρωμα είναι αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε, την "αντίδραση" που θα έχει ο οργανισμός στη μεμονωμένη χρήση του και τις θετικές ή αρνητικές ενέργειες ή την ενδεχόμενη συνεργατική ή ανταγωνιστική του δράση.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η λήψη συμπληρωμάτων σε συνδυασμό με μια "κακή διατροφή" δεν εξασφαλίζει καλύτερες επιδόσεις, ούτε θρεπτική κάλυψη, ούτε καλύτερη υγεία. Άρα η πρώτη όψη του νομίσματος λέγεται καλή διατροφή και η δεύτερη σωστά συμπληρώματα - κι επειδή κάθε νόμισμα έχει δύο όψεις δεν μπορείς να έχεις μόνον το ένα χωρίς να έχει το άλλο και να περιμένεις "αντίκρισμα".

Δεν παίρνουμε θέση ούτε υπέρ, ούτε κατά αλλά υποστηρίζουμε ότι η χορήγηση συμπληρωμάτων απαιτεί να ξέρεις τί θα πάρεις, πότε θα το πάρεις, πόσο θα πάρεις και με τι μαζί θα το πάρεις. Όλα αυτά προϋποθέτουν επισταμένες εργαστηριακές εξετάσεις και, βέβαια, την παρακολούθηση του προγράμματος συμπληρωμάτων από τον ειδικό αθλητίατρο.